Oktoberfest 2026 w Monachium: jak zachować się w namiocie i jaka jest muzyka

Czy można stanąć na ławce albo na stole w namiocie?

Stanie na ławce, żeby śpiewać razem z innymi, to w środkowej części dużych namiotów tolerowany zwyczaj, ale wchodzenie na stół jest dla każdego namiotu zakazane na piśmie w paragrafie 46 przepisów eksploatacyjnych miasta Monachium na Oktoberfest 2026, a monachijska prasa pisze, że kto to zrobi, natychmiast wylatuje z namiotu.

Zasada nie stoi w regulaminie dla odwiedzających, tylko w Betriebsvorschriften für das Oktoberfest 2026, przepisach eksploatacyjnych miejskiego Referat für Arbeit und Wirtschaft (Referatu Pracy i Gospodarki, RAW 800, wersja z 31 maja 2026), które są częścią umowy każdego gospodarza namiotu z miastem. Paragraf 46 brzmi: „Es ist verboten, Tische zu besteigen. Ferner ist das Stehen auf Bänken im Bereich der Emporen verboten.” (Zabrania się wchodzenia na stoły. Zabronione jest również stanie na ławkach w obrębie galerii.) Paragraf 23a dodaje, że tam, gdzie gospodarz jednak pozwala stać albo tańczyć na ławkach na podwyższeniu, wymagana jest dodatkowa poprzeczka 1,10 m nad siedziskiem ławki.

Ławka i stół to więc w 2026 dwie różne rzeczy:

• Środek dużego namiotu, Mittelschiff (nawa środkowa, gdzie stoją niezarezerwowane stoły): stanie na ławce z Maß w ręku jest dozwolone i oczekiwane, gdy tylko kapela zagra. Abendzeitung napisała 13 września 2026: „Auf den Bänken stehen und feiern ist hingegen erlaubt, und wird auch teils exzessiv getan” (stanie na ławkach i świętowanie jest natomiast dozwolone i bywa uprawiane wręcz nadmiernie).
• Galerie, Emporen: żadnego stania na ławkach, zgodnie z zasadą miasta i z własnymi regulaminami namiotów. Schützen-Festzelt pisze: „Bitte beachten Sie, dass auf unserer rundlaufenden Galerie das Stehen auf den Bänken aus Sicherheitsgründen untersagt ist” (prosimy pamiętać, że na naszej okrężnej galerii stanie na ławkach jest zabronione ze względów bezpieczeństwa).
• Festzelt Tradition na Oide Wiesn: żadnego stania ani tańczenia na jakimkolwiek meblu, własnymi słowami namiotu „Das Tanzen und stehendes Verweilen auf den Bierzeltgarnituren ist nicht gestattet” (tańczenie i przebywanie na stojąco na piwnych kompletach biesiadnych nie jest dozwolone).
• Każdy stół, w każdym namiocie: nigdy. t-online napisał 14 września 2026: „Wer im Zelt auf den Tisch steigt, um dort zu tanzen, wird umgehend hinausgeworfen” (kto w namiocie wejdzie na stół, żeby tam tańczyć, zostaje natychmiast wyrzucony). Sankcją jest wyprowadzenie przez ochronę namiotu na mocy Hausrecht, prawa gospodarza do decydowania, kto zostaje; żadne oficjalne źródło nie podaje kary pieniężnej.

Jak wznosi toast ktoś stąd: trzyma Maß za ucho, pełna waży około 2,5 kg, stuka dnem o dno, patrzy drugiej osobie w oczy i mówi Prost, słowami monachijskiego bloga Exklusiv München z 19 września 2025: „Glasboden an Glasboden, Blickkontakt und Prost sagen”. Wielu Bawarczyków odstawia potem kufel raz na stół, zanim się napije; Berliner Zeitung zebrała 18 sierpnia 2005 konkurencyjne wyjaśnienia tego zwyczaju i nie znalazła żadnego dowiedzionego. Przy Prosit stuka się ze wszystkimi w zasięgu ręki, także z nieznajomymi po drugiej stronie stołu, a kufle spotykają się razem na środku stołu, nie parami po kolei.

Stół w namiocie jest wspólny. Wystarczy zapytać „Ist hier noch frei?” (czy jest tu jeszcze wolne?), wcisnąć się i liczyć się z tym, że inni zrobią to samo przy własnym stole: regionalna stacja Sat.1 Bayern ujęła to 14 września 2026 tak: „Für einen mehr ist immer Platz” (dla jednego więcej zawsze znajdzie się miejsce). Miejsca trzymane dla znajomych, którzy są jeszcze w drodze, porządkowi i kelnerka oddają innym. A bez miejsca siedzącego nie ma piwa, „ohne Sitzplatz kein Bier”: kelnerki obsługują tylko siedzących gości, a gdy kończy się okno rezerwacji, Augustiner-Festhalle prosi swoich gości, żeby wyszli, zamiast stać w przejściach.

Zamawia się tylko u kelnerki, która obsługuje dany stół. Nie ma ona stawki godzinowej: żetony na piwo i jedzenie kupuje z góry i żyje z opłaty za obsługę oraz z napiwków, więc inna kelnerka tego stołu nie obsłuży. Opłata za obsługę to nie napiwek, i namioty piszą to wprost. Schützen-Festzelt podaje swoje Bedienungsgeld w wysokości 9 procent, nieujęte w cenie bonu i płacone kelnerce bezpośrednio, i dodaje, że napiwek to co innego i jest dobrowolny; Hacker-Festzelt pisze „The service charge is no tip! Tip is voluntary.” Monachijski zwyczaj to zaokrąglanie w górę przy każdej Maß, gotówką, przy każdej kolejce.

Nic do jedzenia ani do picia z zewnątrz nie wchodzi do namiotu: regulamin Schützen-Festzelt brzmi „Es dürfen keinerlei Speisen und Getränke in das Festzelt mitgebracht werden.” We własnych ogródkach piwnych namiotów na terenie festynu Armbrustschützenzelt i Festzelt Tradition pozwalają na własne jedzenie, nigdy na własne napoje. W monachijskim ogródku piwnym z dala od Wiesn własna zimna Brotzeit (zimna, prosto przygotowana przekąska) to zwyczaj z długą historią: 4 stycznia 1812 król Maksymilian I Józef pozwolił monachijskim browarnikom sprzedawać własne Märzen przy ich piwnicach, ale wyraźnie zakazał im podawania jedzenia, więc goście przynosili swoje.

Maßkrug pozostaje własnością namiotu. Wyniesienie go to kradzież w rozumieniu paragrafu 242 niemieckiego kodeksu karnego: porządkowi odbierają go przy wyjściu, a w upartych przypadkach składane jest zawiadomienie i orzekany zakaz wstępu na teren. W 2025 odebrano gościom około 116000 kufli, wobec poniżej 100000 w 2024, a w 24 przypadkach niebezpiecznego uszkodzenia ciała w tamtym roku narzędziem był Maßkrug. To, czy przy obsłudze przy stole pobierana jest kaucja za kufel, jest sporne między źródłami, a karty Hofbräu i Bräurosl na 2026 nie podają pozycji z kaucją, więc da się powiedzieć tylko tyle, że kufel nigdy nie jest sprzedawany razem z piwem; oficjalny kufel roczny to sposób, żeby zabrać jeden do domu.

Dzieci i młodzież: osobom poniżej 16 lat nie podaje się piwa, wina ani Radlera, z wyjątkiem przewidzianym w prawie federalnym, że czternasto- i piętnastolatek w towarzystwie rodzica lub opiekuna może je pić, a niczego na bazie spirytusu nie podaje się poniżej 18 lat. Dzieci poniżej 6 lat nie mogą przebywać w namiocie piwnym od 20:00, nawet z rodzicami, a osoby poniżej 16 lat przebywają w namiotach i ogródkach piwnych, a po 20:00 na całym terenie, tylko w towarzystwie opiekuna.

Czym jest Ein Prosit i jaką muzykę grają namioty?

Ein Prosit der Gemütlichkeit to krótka pieśń toastowa, którą kapela namiotu zagrywa od dwóch do czterech razy na godzinę: wszyscy wstają, unoszą Maß przez jej dwie linijki, a na zawołanie Oans, zwoa, drei, gsuffa (raz, dwa, trzy, pijemy) kufle spotykają się na środku stołu; co jeszcze wolno zagrać, jest zapisane w przepisach eksploatacyjnych miasta na 2026, które przed 12:00 dopuszczają tylko tradycyjną muzykę dętą, a przed 18:00 żadnej muzyki rozgrzewającej nastrój.

Tekst to dwie linijki, śpiewane dwa razy: „Ein Prosit, ein Prosit der Gemütlichkeit”, a potem zawołanie „Oans, zwoa, drei, gsuffa!” Po polsku znaczy to „toast, toast za dobry nastrój”, a potem po bawarsku „raz, dwa, trzy, pijemy”. Gemütlichkeit nie ma jednego polskiego odpowiednika: przytulność, swojskość, poczucie swobody wśród ludzi. Samo Prosit jest łacińskie, to trzecia osoba liczby pojedynczej trybu łączącego (coniunctivus) czasu teraźniejszego od prodesse, „niech służy, niech wyjdzie na dobre”; weszło do niemczyzny przez gwarę studencką na początku XVIII wieku i w mowie potocznej skróciło się do Prost.

Ta pieśń nie jest bawarska. Powstała w Chemnitz w Saksonii pod koniec XIX wieku i przypisuje się ją zwykle dyrygentowi chóru Bernhardowi Dietrichowi (ur. 1840, zm. 1902); mniejszościowe przypisanie wskazuje bremeńskiego dziennikarza Georga Kunotha, którego nazwisko Volksliederarchiv podaje przy śpiewniku Gesellenfreud z 1913, gdzie pojawia się ten tekst. Na Theresienwiese trafiła dzięki norymberskiemu oberżyście Georgowi Langowi, który zbudował tam w 1898 pierwszą dużą halę, postawił na scenie trzydziestoosobową kapelę i rozdał dobre 50000 śpiewników, żeby jego goście śpiewali.

Jak często wraca, decyduje kapelmistrz, a nie żaden limit, i działa to jak zegar namiotu: kończy jedną serię piosenek, stawia wszystkich na nogi i wkłada kufel z powrotem w każdą rękę. Portal festynowy Merkur i tz zebrał 7 kwietnia 2015 te liczby: Hofbräu-Festzelt około 50 razy dziennie i do 80 w dzień weekendowy, Hacker-Festzelt od dwóch do czterech razy na godzinę, Schützen-Festzelt około 20 razy dziennie, Schottenhamel mniej więcej co czwarty albo piąty numer. Zamykając festyn 2022, ówczesny dyrektor festynu Clemens Baumgärtner nazwał Laylę najczęściej graną piosenką tamtego roku, „getoppt nur vom Dauerbrenner 'Ein Prosit der Gemütlichkeit'” (przebitą tylko przez niezmienny przebój Ein Prosit der Gemütlichkeit); własne zestawienie GEMA stawiało Prosit na pierwszym miejscu w 2017 i w 2018.

Co jeszcze wolno zagrać, jest spisane. Te same przepisy eksploatacyjne miasta Monachium na 2026 ustalają w paragrafie 44 średni poziom 85 dB(A) do 18:00 od niedzieli do piątku i 90 dB(A) po 18:00, a w sobotę 90 dB(A) przez cały dzień, z osobną zasadą 90 dB(A) przez cały dzień dla namiotów, które zobowiążą się do tradycyjnej muzyki dętej i zgłoszą to dyrekcji festynu do 1 września 2026. Trzy zdania tego paragrafu rządzą nastrojem: „An allen Tagen darf vor 18 Uhr keine 'aufheizende Musik' gespielt werden” (we wszystkie dni przed 18:00 nie wolno grać muzyki rozgrzewającej nastrój), „An allen Tagen darf vor 12 Uhr nur traditionelle Blasmusik gespielt werden” (we wszystkie dni przed 12:00 wolno grać tylko tradycyjną muzykę dętą) i „Der Einsatz eines DJ's ist untersagt” (użycie didżeja jest zabronione). Kapele grają wyłącznie przez nagłośnienie namiotu, a w ogródkach piwnych namiotów dozwolona jest tylko niewzmacniana tradycyjna muzyka na żywo, przy czym muzyka odtwarzana wyłącza się o 22:30.

Spokojne popołudnie to świadome ustalenie z 2005, kiedy miasto i gospodarze namiotów umówili się na tradycyjną muzykę dętą o ograniczonej głośności do 18:00, a imprezowy repertuar dopiero po niej, żeby popołudnia pozostały spokojne dla rodzin i starszych gości. W 2026 muzyka w dużych namiotach zaczyna się godzinę wcześniej, o 11:00 w dni powszednie i o 10:00 w drugi i trzeci weekend oraz 3 października 2026, z samą tradycyjną muzyką dętą do 12:00, jako środek kierowania ruchem tłumu po ścisku w 2025. Pismo branżowe doniosło o tym 4 maja 2026, z głosowaniem rady miasta zaplanowanym na 11 maja 2026, a przepisy eksploatacyjne miasta z 31 maja 2026 zawierają dokładnie te godziny. Dla odwiedzającego czyta się to prosto: przed 18:00 po muzykę dętą i rozmowę, po 18:00 na imprezę.

Co kapele grają naprawdę, według epok:

• W dzień bawarska i czeska muzyka dęta, marsze i polki: Bayerischer Defiliermarsch, Tölzer Schützenmarsch, Bozner Bergsteigermarsch, Kaiserjägermarsch, Radetzkymarsch, Erzherzog-Albrecht-Marsch, Alte Kameraden, Oktoberfestwalzer i Krinoline Polka, wszystkie z plenerowego programu kapel namiotowych z 2025, a do tego In München steht ein Hofbräuhaus.
• Wieczorem klasyki, które śpiewa cały namiot: Fürstenfeld (STS, 1984, który niemiecka Wikipedia nazywa pierwszym prawdziwym przebojem Wiesn), Skandal im Sperrbezirk, Sierra Madre, Fliegerlied, Anton aus Tirol, Hey Baby, Sweet Caroline, Take Me Home Country Roads, Angels, Ein Kompliment, Proud Mary, Dem Land Tirol die Treue, I sing a Liad für di, Brenna tuats guat, Wahnsinn, Marmor Stein und Eisen bricht, Major Tom i Alice.
• I nowsze przeboje Wiesn: Atemlos durch die Nacht, Hulapalu, Cordula Grün (2018), Layla (2022), Sara perché ti amo (2023), Bella Napoli i Wackelkontakt (2025), a w 2024 doszły Shake It Off i Coldplay po monachijskim koncertowym lecie.

Która kapela gra gdzie, w sezonie 2025 i 2026:

Dwa ceremonialne punkty muzyczne należą do festynu tak samo jak Prosit. W drugą niedzielę festynu, 27 września 2026 o 11:00, około 300 muzyków ze wszystkich dużych namiotów gra razem na schodach pod Bavarią, burmistrz dyryguje Bayerischer Defiliermarsch, a hymn Bawarii kończy koncert, gdy w górę unoszą się tysiące balonów. Ostatniej nocy każdy namiot ma własne pożegnanie: Hofbräu-Festzelt gasi światła, gdy rozbrzmiewa Angels i zapalają się tysiące zimnych ogni, Hacker-Festzelt kończy Sierra Madre, Schützen-Festzelt Weus'd a Herz hast wie a Bergwerk, Augustiner-Festhalle Defiliermarschem, a karuzela Krinoline Lili Marleen.

Czym jest Roots Earth

Roots Earth nie wymaga konta: wystarczy otworzyć Monachium w aplikacji, wybrać miejsce i odtworzyć; po pobraniu audio dla Monachium odtwarza się ono bez połączenia z internetem.

Opowieści są napisane przez miejscowych, a każde z 98 miejsc w Monachium ma swoją opowieść audio we wszystkich siedmiu językach Roots Earth: angielskim, niemieckim, hiszpańskim, włoskim, francuskim, niderlandzkim i albańskim. Opowieści audio o Monachium są więc dostępne po angielsku, niemiecku, hiszpańsku, włosku, francusku, niderlandzku i albańsku, a nie po polsku.

W czasie festynu program, namioty i atrakcje oraz 25 miejsc są w aplikacji Roots Earth, w sekcji Monachium, w zakładkach „Wydarzenia” i „Atrakcje” (Events, Activities) dla Niemiec; po niedzieli 4 października 2026 ta sekcja wyłącza się zgodnie z planem, a opowieści audio o Monachium pozostają.

W całej aplikacji Roots Earth ma opowieści audio dla 5665 miejsc w 130 miastach, 25 krajach i 6 regionach, według stanu katalogu online z 12 września 2026: opowieści audio po angielsku i niemiecku w każdym mieście, a po hiszpańsku, włosku, francusku, niderlandzku i albańsku w 126 ze 130 miast. Po pobraniu audio dla danego miasta odtwarza się ono bez połączenia z internetem.

Roots Earth jest dostępna w Google Play. Więcej o Roots Earth, aplikacji firmy ROOTS SHPK, na rootsearth.com.